Kennsluvefur í upplýsingalæsi

Kafli 4
Heimildavinna og ritgerðasmíð
 

Forsíða

Kafli

Leiðsögn um bókasöfn
Netið sem heimild
Hvar er upplýsingar að finna?
Trúverðugleiki heimilda
Gagnasöfn
Höfundaréttur og siðfræði
Heimildavinna og ritgerðasmíð
Upplýsingalæsi
 
Kafli 4
1. Heimildavinna
2. Heimildaskráning
3. Skilgreiningar á ritsmíðum
4. Bækur og vefsíður um ritgerðasmíð
 

2. Heimildaskráning

Hér fyrir neðan koma dæmi um margvíslegar heimildir. Því miður eru sum gögn ekki með nægjanlega góðar upplýsingar um útgáfu. Sem dæmi má nefna að það vantar oft höfund á vefsíður og ártal á bæklinga. Ef upplýsingar vantar eru orð til skýringar sett í hornklofa. Til dæmis [Án árs] [Án útgefanda, án útgáfustaðar].

Listinn til útprentunar (pdf skjal).

Dæmi um skráningu heimilda

Dæmunum er skipt eftir tegund heimildar: bækur; dagblöð og tímarit; netið; hljóð- og myndefni; listaverk, leikverk og ljósmyndir; annað efni. Hverri tegund fylgja mismunandi dæmi. Í öllum dæmum er sýnd full skráning í heimildaskrá og fyrir neðan kemur tilvísun.

Bækur

Heimildaskrá:
Höfundur. Útgáfuár. Titill/heiti bókar. Útgáfa. Forlag/Útgefandi, Útgáfustaður.

Tilvísun: Höfundur útgáfuár:blaðsíðutal

Bók eftir einn íslenskan höfund

Haraldur Ólafsson. 2008. Frá manni til manns. Háskólaútgáfan, Reykjavík.

Haraldur Ólafsson 2008:103

Bók eftir einn íslenskan höfund, með undirtitil

Gísli Skúlason. 1999. Hagnýt skrif. Kennslubók í ritun. Mál og menning, Reykjavík.

Gísli Skúlason 1999: 53

Bók eftir einn íslenskan höfund, ný útgáfa

Gísli Skúlason. 2003. Hagnýt skrif. Kennslubók í ritun. 2. útg. Mál og menning, Reykjavík.

Gísli Skúlason 2003: 53

Bók eftir tvo íslenska höfunda

Ingibjörg Axelsdóttir og Þórunn Blöndal. 2006. Handbók um ritun og frágang. 9. útg. Mál og menning, Reykjavík.

Ingibjörg Axelsdóttir og Þórunn Blöndal 2006:83-84

Bók eftir þrjá eða fleiri íslenska höfunda

Hrönn Hilmarsdóttir, Jón Karl Helgason, Kristján Jóhann Jónsson, Sigríður Steinbjörnsdóttir. 2003. Kýrhausinn. Tækni Les Tours. Kennslubók í íslensku. Bjartur, Reykjavík.

Hrönn Hilmarsdóttir o.fl. 2003:6-7

Bók eftir einn erlendan höfund

Salinger, J.D. 1994. The catcher in the rye. Penguin, London.

Salinger 1994:45

Bók eftir tvo erlenda höfunda

Glassman, William og Marilyn Hadad. 2004. Approaches to psychology. 4. útg. Open University Press, Maidenhead.

Glassman og Hadad 2004:60-65

Bók eftir þrjá eða fleiri erlenda höfunda / Þýðing

Atkinson, Rita L., Richard C. Atkinson og Ernest R. Hilgard. 1988. Sálfræði 2. 8. útg. Konráð Arngrímsson þýddi. Iðunn, Reykjavík.

Atkinson o.fl. 1998:6

Höfundar ekki getið í heimild

Biblían. Heilög ritning. Gamla testamentið ásamt Apókrýfu bókunum. Nýja testamentið. 1981. 11. útg. Hið íslenska biblíufélag, JPV útgáfa, Reykjavík.

Biblían 1981:252

Fleiri en ein heimild eftir sama höfund á sama útgáfuári

Heimir Pálsson. 1998a. Lykill að Íslendingasögum. Mál og menning, Reykjavík.

Heimir Pálsson 1998a:14-16

Heimir Pálsson. 1998b. Sögur, ljóð og líf. Íslenskar bókmenntir á tuttugustu öld. Vaka-Helgafell, Reykjavík.

Heimir Pálsson 1998b:112

Formáli eða inngangskafli eftir annan höfund

Páll S. Árdal. 2002. Inngangur. Samræður um trúarbrögðin, bls. 7–39. David Hume. Lærdómsrit Bókmenntafélagsins. Hið íslenska bókmenntafélag, Reykjavík.

Páll S. Árdal 2002:38-39

Grein úr alfræðiriti

Höfundar getið í heimild

Heimildaskrá
Höfundur greinar. Útgáfuár. Titill greinar. Titill alfræðirits, blaðsíðutal. Ritstjóri/-ar. Útgefandi, Útgáfustaður.

Tilvísun: Höfundur útgáfuár:blaðsíðutal

Kristján Árnason. 2003. Hver er uppruni listarinnar? Af hverju er himinninn blár?, bls. 149-150. Ritstj. Þorsteinn Vilhjálmsson og Jón Gunnar Þorsteinsson. Heimskringla, Reykjavík.

Kristján Árnason 2003:149-150

Höfundar ekki getið í heimild

Heimildaskrá:
Titill greinar/kafla. Útgáfuár. Titill alfræðirits, blaðsíðutal. Ritstjóri/-ar. Útgefandi, Útgáfustaður.

Tilvísun: Titill greinar útgáfuár:blaðsíðutal

Franz Ferdinand. 1990. Íslenska alfræðiorðabókin A-G, bls. 450. Ritstj. Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir. Örn og Örlygur, [Reykjavík].

Franz Ferdinand 1990:450

Greinasafn eftir marga höfunda / Grein í ritstýrðri bók

Vilhjálmur Árnason. 2004. Sjálfræði og sjúkdómsvæðing. Sjúkdómsvæðing, bls. 53-70. Ritstj. Ólafur Páll Jónsson, Andrea Ósk Jónsdóttir. Siðfræði og samtími 2. Fræðslunet Suðurlands, Siðfræðistofnun, Háskólaútgáfan, Reykjavík.

Vilhjálmur Árnason 2004:53

Orðabók / Orðasafn

Íslensk orðabók. 2007. Ritstj. Mörður Árnason. 4. útg. Edda, Reykjavík.

Íslensk orðabók 2007

Ritröð

Bruun, Patrick. 1989. Asía og Evrópa mætast. 200 f. Kr. - 500 e. Kr. Saga mannkyns. Ritröð AB 3. Almenna bókafélagið, Reykjavík.

Bruun 1989:112

Ritsafn með verkum eftir einn höfund

Jónas Hallgrímsson. 1989. Grasaferð. Ritverk Jónasar Hallgrímssonar 1. bindi. Ljóð og lausamál, bls. 281-298. Svart á hvítu, Reykjavík.

Jónas Hallgrímsson 1989:290

Safnrit

Harðar saga og Hólmverja. 1987. Íslendingasögur og þættir 2, bls. 1253-1299. Ritstj. Bragi Halldórsson o.fl. Svart á hvítu, Reykjavík.

Harðar saga og Hólmverja 1987:1299

Skýrsla

Ísland & Evrópusambandið. Skýrslur fjögurra Háskólastofnana. 1995. Háskóli Íslands, Háskólaútgáfan, Reykjavík.

Ísland & Evrópusambandið 1995:55

Sýnisbók með verkum eftir marga höfunda

Ásta Sigurðardóttir. 1983. Sunnudagskvöld til mánudagsmorguns. Íslenskar smásögur 1847-1974, bls. 51-66. Ritstj. Kristján Karlsson. Almenna bókafélagið, Reykjavík.

Ásta Sigurðardóttir 1983:51

Upplýsingar vantar

Ef upplýsingar vantar er notaður hornklofi [ ] til að gefa það til kynna.

Garðar Gíslason, Hannes Í. Ólafsson og Jón Ingi Sigurbjörnsson. [Án árs]. Könnun á högum og viðhorfum meðal nemenda í fimm framhaldsskólum mars 2001. [Án útgefanda, án útgáfustaðar].

Garðar Gíslason o.fl. [án árs]:52

Dagblöð og tímarit

Greinar úr dagblöðum

Höfundar getið

Heimildaskrá:
Höfundur greinar. Útgáfuár. Titill greinar. Titill dagblaðs, dagsetning.

Tilvísun: Höfundur greinar útgáfuár:blaðsíðutal

Sveinn Sigurðsson. 2005. Litlausri kosningabaráttu að ljúka í Danmörku. Morgunblaðið, 5. febrúar.

Sveinn Sigurðsson 2005:20

Höfundar ekki getið

Heimildaskrá:
Titill greinar. Útgáfuár. Titill dagblaðs, dagsetning.

Tilvísun: Titill greinar Útgáfuár:blaðsíðutal

Munntóbaksnotkun mismikið útbreidd meðal íþróttamanna. 2005. Morgunblaðið, 5. febrúar.

Munntóbaksnotkun mismikið útbreidd meðal íþróttamanna 2005:6

Greinar úr tímaritum

Höfundar getið

Heimildaskrá:
Höfundur. Útgáfuár. Titill greinar. Titill tímarits árgangur,tölublað:blaðsíðutal.

Tilvísun: Höfundur Útgáfuár:blaðsíðutal

Björn Þór Vilhjálmsson. 2001. Sögur úr samtímanum. Íslenskar kvikmyndir á nýrri öld. TMM. Tímarit um menningu og mannlíf 62,apríl:20-25.

Björn Þór Vilhjálmsson 2001:20-25

Höfundar ekki getið

Heimildaskrá:
Titill. Útgáfuár. Titill tímarits árgangur,tölublað:blaðsíðutal.

Tilvísun: Titill Útgáfuár:blaðsíðutal.

Heimur í kreppu – hvað er framundan? 2009. Tímaritið Þroskahjálp 31,1:18.

Heimur í kreppu – hvað er framundan? 2009:18

Ritdómur

Baldur Hafstað. 2004. Hversdagsstörf og heimsviðburðir. Viðar Hreinsson: Landneminn mikli og Andvökuskáld. Ævisaga Stephans G. Stephanssonar. Bjartur 2002 og 2003. Tímarit Máls og menningar 65,3:114-118. [Ritdómur].

Baldur Hafstað 2004:118

Viðtal

Þorvaldur Þorsteinsson. 2004. Eins og æviferill. Sögu Blíðfinns er lokið með Blíðfinni og svörtu teningunum. Fréttablaðið, 18. desember. [Viðtal].

Þorvaldur Þorsteinsson 2004

Netið

Athugið að það er ekki sjálfgefið hvaða vefslóð er notuð. Stundum þarf að opna grein í sér glugga til þess að fá slóðina fyrir þessa tilteknu grein eða fara í „properties“ og fá slóðina þar. Stundum dugar að gefa upp slóð tímaritsins. Það getur verið valmöguleiki ef slóð greinar er mjög löng eða ef tímarit er með greinasafn (e. archive) á vef sínum sem hægt er að leita í. Í sumum tilvikum vill útgefandi tímaritsins að slóðin sem vitnað er í sé slóðin á upphafssíðu viðkomandi tímarits.

Mikilvægt er að skrifa hjá sér allar upplýsingar um það sem finnst á netinu! Vefsíður geta breyst án fyrirvara eða þeim jafnvel verið eytt. Oft eru gefnar leiðbeiningar um hvernig vitna skuli í greinar á hinum ýmsu vefjum. Má þar nefna Vísindavefinn, Menntamálaráðuneytið, Britannica, ProQuest, o.fl.

Sumir skólar/kennarar leyfa ekki að Wikipedia sé notuð sem heimild.

Ef upplýsingar vantar er notaður hornklofi [ ] til að gefa það til kynna. T.d. [Án árs]. [Án útgefanda, án útgáfustaðar].

Frétt í dagblaði á netinu

Heimildaskrá:
Titill fréttar. Útgáfuár. Titill dagblaðs, dagsetning fréttar. Sótt dagsetning af http://…

Tilvísun: Titill fréttar Útgáfuár

Ísland fær ræðismann í Tógó. 2009. Fréttablaðið,  23. jan. Sótt 23. janúar 2009 af http://visir.is/article/20090123/FRETTIR01/328432642

Ísland fær ræðismann í Tógó 2009

Grein á vefsíðu

Höfundur og ártal kemur fram á vefsíðu

Heimildaskrá:
Höfundur. Útgáfuár. Titill greinar. Titill vefsíðu. Sótt dagsetning af http://…

Tilvísun: Höfundur Útgáfuár

María Bjarkadóttir. 2004. Konan, listin og listin að vera kona. Umfjöllun um verk Kristínar Marju Baldursdóttur. Bókmenntavefurinn. Sótt 19. júní 2008 af http://www.bokmenntir.is/hofundur.asp?cat_id=441&module_id=210&element_id=591&author_id=56&lang=1

María Bjarkadóttir 2004

Höfundar ekki getið á vefsíðu

Heimildaskrá:
Titill vefsíðu. Útgáfuár. Titill vefs. Sótt dagsetning af http://…

Tilvísun: Titill vefs útgáfuár

Þróun fugla. 2007. Fuglavefurinn. Sótt 23. janúar 2009 af http://www1.nams.is/fuglar/frodleikur.php?id=10

Þróun fugla 2007

Grein í veftímariti

Ívar Rafn Jónsson. 2008. Að virkja sjálfstæða hugsun nemenda. Sálfræðikennari rýnir í sjálfan sig. Netla. Veftímarit um uppeldi og menntun. Sótt  23. janúar 2009 af http://netla.khi.is/greinar/2008/008/index.htm

Ívar Rafn Jónsson 2008

Grein í alfræðiriti / gagnasafni

Arnþór Helgason. 2007. Mikilvægi munnlegra heimilda. Hafsjór af sögulegum upplýsingum. Morgunblaðið, 14. október. Sótt í greinasafn Morgunblaðsins 4. september 2009 af http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=1169890

Arnþór Helgason. 2007

Gadsden, Amy E. 2008. Earthquake Rocks China's Civil Society. Far Eastern Economic Review 171,5:25. Sótt 19. júní 2008 af ProQuest http://proquest.umi.com/pqdweb?did=1496874241&sid=2&Fmt=4&clientId=58032&RQT=309&VName=PQD

Gadsden 2008

Gylfi Magnússon. 2005. Hver er munurinn á hagfræði og viðskiptafræði? Vísindavefurinn. Félagsvísindi – hagfræði. Sótt 23. janúar 2009 af http://visindavefur.is/

Gylfi Magnússon 2005

Hekla. 2009. Wikipedia. Sótt 22. janúar 2009 af http://is.wikipedia.org/wiki/Hekla

Hekla 2009

Library. 2009  Encyclopædia Britannica . Sótt 23. janúar 2009 af http://search.eb.com/eb/article-9106477

Library 2009

Opinber skýrsla

Menntamálaráðuneyti. 2008. Mannréttindafræðsla á Íslandi. Tillögur um mannréttindafræðslu í grunn- og framhaldsskólum. Sótt 23. janúar af http://bella.mrn.stjr.is/utgafur/skyrsla_mannrettindafraedsla_08.pdf

Menntamálaráðuneyti 2008

 

Hljóð- og myndefni

Fræðslumynd

Kjarval. 2007. KVIK, Reykjavík. [Mynddiskur].

Kjarval 2007

Kvikmynd

Flammen & citronen. 2008. Leikstj. Ole Christian Madsen. Sandrew Metronome, [án útgáfustaðar]. [Mynddiskur].

Flammen & citronen 2008

Margmiðlunardiskur

Hagskinna. Sögulegar hagtölur um Ísland. 1997. Ritstj. Guðmundur Jónsson og Magnús S. Magnússon. Hagstofa Íslands, Reykjavík. [Margmiðlunardiskur].

Hagskinna 1997

Tónlist

Perlur klassískrar tónlistar. 1999. Tónaflóð-Undraland, Reykjavík. [Geisladiskur].

Perlur klassískrar tónlistar 1999

Ragnheiður Gröndal. 2003. Vísur Vatnsenda-Rósu. Íslensk ástarljóð. Steinsnar, Borgarnes. [Geisladiskur].

Ragnheiður Gröndal 2003

Útvarps- / sjónvarpsefni

Út um græna grundu. 2000. Umsjónarmaður er Steinunn Harðardóttir. Ríkisútvarpið, Rás 1. 1. júlí.

Út um græna grundu 2000

 

Listaverk, leikverk og ljósmyndir

Bygging

Heimildaskrá:
Nafn arkitekts/arkitektastofu. Ártal. Heiti byggingar.

Tilvísun: Nafn arkitekts/arkitektastofu ártal

Rögnvaldur Ólafsson. 1907. Edinborgarhúsið á Ísafirði.

Rögnvaldur Ólafsson 1907

Leikverk

Heimildaskrá:
Titill leikverks. Ártal. Höfundur, leikstjóri. Leikhús, dagsetning.

Tilvísun: Titill leikverks ártal

Ódó í gjaldbuxum. 2009. Höfundur, leikstjóri og leikmyndateiknari Ásdís Thoroddsen. Gjóla í samstarfi við Hafnarfjarðarleikhúsið, 19. apríl.

Ódó í gjaldbuxum 2009

Listaverk

Heimildaskrá:
Nafn listamanns. Ártal. Titill/lýsing verks. Listasafn, borg. [Listaverk].

Tilvísun: Nafn listamanns ártal

Magnús Pálsson. 1969. Hanskafjall. Listasafn Íslands, Reykjavík. [Listaverk].

Magnús Pálsson 1969

Ljósmynd fengin úr bók eða tímariti / Skönnuð mynd

Svava Þórhallsdóttir. 2005. Handmálaður vasi. Ljósmynd fengin úr: Hrafnhildur Schram. Huldukonur í íslenskri myndlist, bls. 184. Reykjavík, Mál og menning.

Svava Þórhallsdóttir 2005

Ljósmynd fengin úr gagnasafni á netinu

Leonardo da Vinci. 1500-07. Mona Lisa. Musée du Louvre, París. [Listaverk]. Sótt 24. apríl 2009 af Grove Art Online http://www.oxfordartonline.com/subscriber/popup_fig/img/grove/art/F014932

Leonardo da Vinci 1500-07

Annað efni

Bæklingar

Þunglyndi. Algengur sjúkdómur sem ber að meðhöndla. [Án árs]. GSK, Reykjavík.

Þunglyndi [án árs]

Handrit

Þráinn Bertelsson. 1994. Einkalíf. Lokaútgáfa. Kvikmyndahandrit varðveitt á Bókasafni Menntaskólans við Sund.

Þráinn Bertelsson 1994

Lög

Lög um framhaldsskóla nr. 92/2008, 12. júní.

Lög um framhaldsskóla nr. 92/2008

Munnleg heimild / Viðtal

Steindís Tyrfingsdóttir. 2005. Viðtal höfundar við Steindísi Tyrfingsdóttur um áletranir í manngerðum hellum á Suðurlandi, 17. janúar.

Steindís Tyrfingsdóttir 2005

Óprentaðar ritgerðir

Þórdís T. Þórarinsdóttir. 1985. Einelti. Er það eðlilegur þáttur í samskiptum barna? Háskóli Íslands, Reykjavík. [Óprentuð ritgerð].

Þórdís T. Þórarinsdóttir 1985

Ræða / Fyrirlestur

Birgir Ísleifur Gunnarsson. 2003. Lítil verðbólga einn af hornsteinum hagvaxtar og velmegunar. Ræða flutt á ársfundi Seðlabanka Íslands, Reykjavík 21. mars.

Birgir Ísleifur Gunnarsson 2003

Tölvupóstur / Bréf

Karítas Pálsdóttir. 2005. Bréf til höfundar, 23. janúar.

Karítas Pálsdóttir 2005

 

Upphaf - Kafli 8 Upp Næsti kafli

 

Íslensk útgáfa:
Ásdís H. Hafstað
Bára Stefánsdóttir
Nanna Lind
Þórdís T. Þórarinsdóttir
Þórunn Snorradóttir
Styrktaraðilar: Menntamálaráðuneytið
© Biblioteksguiden för studerande og íslenskir höfundar 2004
Síðast uppfært 4. janúar 2011
Um vefinn