Kennsluvefur í upplýsingalæsi

Kafli 2
Hvar er upplýsingar að finna?
 

Forsíða

 

Kafli

Leiðsögn um bókasöfn Netið sem heimild
Hvar er upplýsingar að finna? Trúverðugleiki heimilda
Gagnasöfn Höfundaréttur og siðfræði
Heimildavinna og ritgerðasmíð Upplýsingalæsi
 

Kafli 2
1. Leitaraðferðir
2. Skipulag bókasafna
3. Bóksafnskerfi
4. Tegundir heimilda

 

3. Bókasafnskerfi

Flest bókasöfn veita aðgang að leit í bókasafnskerfum sínum á Netinu. Þar eru skráðar bækur og önnur gögn sem eru til á viðkomandi safni. Bókasafnskerfi eru því góð hjálpartæki til að finna heimildir, ganga úr skugga um hvort bók eða tímaritsgrein er til á bókasafni eða bæta við þeim upplýsingum sem vantar í heimildaskrá.

Þegar leitað er í bókasafnskerfi eru eftirfarandi fjórir leitarmöguleikar bestir.

  • Leita að höfundi (höfundalisti a-ö). Dæmi: Steinunn Sigurðardóttir, leitar að bókum eftir hana.
  • Leita að titli (titlalisti a-ö). Dæmi: gæsahúð, leitar að bókum sem innihalda þetta orð í titli.
  • Leita að efni (efnislisti a-ö, orði sem lýsir innihaldi bóka eða því viðfangsefni sem leitað er að). Dæmi: flogaveiki, leitar að gögnum sem fjalla um sjúkdóminn. Til að finna ritdóm eða umfjöllun um ákveðið verk er hægt að slá titil þess inn í þetta leitarsvið.  Dæmi: bítlaávarpið, leitar að umfjöllun um þá bók.
    Einnig er hægt að slá inn nafn á einstaklingi, stað, fyrirtæki eða stofnun. Dæmi: Vigdís Finnbogadóttir, finnur ævisögur eða aðra umfjöllun um persónuna.
  • Ef ekkert er valið er leitað í öllum leitarsviðum.

Yfirleitt veitir bókasafnskerfi einnig eftirfarandi upplýsingar um það sem leitað er að:

  • Fjölda eintaka á safni.
  • Hvort þau eru aðeins til notkunar á staðnum eða eru til útláns.
  • Hvenær eintök eru væntanleg séu þau í útláni.
  • Hvort þau eru pöntuð.
  • Staðsetningu í hillu.

Bókasöfn nota mismunandi bókasafnskerfi. Grunnhugsunin við leit er þó sú sama (höfundur, titill, efnisorð). Munið eftir hjálparsíðunum!

Flest framhaldsskólasöfn nota bókasafnskerfið Gegni.

Gegnir – samskrá íslenskra bókasafna

Gegnir (www.gegnir.is) er samskrá íslenskra bókasafna, þ.e. skrá um safnkost þeirra. Skráin inniheldur upplýsingar um bækur, tímarit, myndefni, hljóðrit og fleira efni sem til er í íslenskum bókasöfnum. Um er að ræða Landsbókasafn, háskólabókasöfn, framhaldsskólasöfn, grunnskólasöfn, almenningsbókasöfn og rannsóknarbókasöfn. Leit í Gegni er ókeypis. Í skránni er t.d. hægt að sjá hvaða bókasafn á bók, hvar hún er staðsett í safni og hvort hún er í útláni.

Gegnir inniheldur ennfremur þjóðbókaskrá eða upplýsingar um allar bækur sem hafa verið gefnar út hér á landi og upplýsingar um erlend gögn sem eru til í þeim bókasöfnum sem eru aðilar að samskránni. Í Gegni er einnig skrá yfir greinar í íslenskum tímaritum. Hægt er að leita að greinum í ákveðnum tímaritum eða eftir höfundi, titli og efnisorði greina. Til að finna greinar úr erlendum tímaritum er bent á vefinn Hvar.is sjá kafla 3.

Í Gegni er hægt að leita eftir þremur mismunandi leiðum: leit, ítarleit, skipanaleit. Í leit er hægt að leita í öllum leitarsviðum í einu eða takmarka leit t.d. við titil, nafn eða efni. Í ítarleit er þægilegt að takmarka leit við ákveðið form (t.d. Tímarit-greinar), tungumál (t.d. enska), árabil (frá-til) eða safnahóp. Fyrir þá sem nota Gegni mikið við leit er bent á hjálpina í kerfinu.

 

 

Fyrri síða Upp Næsta síða

 

Íslensk útgáfa:
Ásdís H. Hafstað
Bára Stefánsdóttir
Nanna Lind
Þórdís T. Þórarinsdóttir
Þórunn Snorradóttir
Styrktaraðilar: Menntamálaráðuneytið
© Biblioteksguiden för studerande og íslenskir höfundar 2004
Síðast uppfært 4. janúar 2011
Um vefinn