Gæðamat upplýsinga á Netinu

Nauðsyn gæðamats

Skráning netheimilda

Höfundarréttur

Saga Netsins

Um vefinn

GÆÐAMAT UPPLÝSINGA Á NETINU
Í því gífurlega upplýsingaflóði sem er á Netinu er nauðsynlegt að reyna að greina notagildi og áreiðanleika þeirra upplýsinga sem finnast við leitir. Við mat á vefsíðum sem nota á sem heimildir er innihaldið mikilvægasta atriðið. 
Hér á eftir fara nokkur atriði sem vert er að hafa í huga við gæðamat upplýsinga af Netinu: 

Höfundaraðild:
Hver skrifaði efnið? Er framsetning í samræmi við innihaldið? Kemur fram hver höfundur er? Hversu nákvæm deili eru sögð á honum, svo sem menntun hans og starfssvið? Er netfangs höfundar getið? Hægt er að kanna með fyrirspurn til höfundar hver hann er ef netfang hans er fyrir hendi. Upplýsingar um menntun og starfssvið höfundarins eru einn besti vitnisburðurinn um áreiðanleika upplýsinga og fyrsta skrefið til að sannreyna gildi þeirra. Ef engar slíkar upplýsingar eru fyrir hendi og ekki hægt að nálgast þær er rétt að snúa sér að næstu síðu því nóg er af þeim á Netinu. 

Innihald og áreiðanleiki efnis - hlutlægni:
Hvaða upplýsingar eru á vefsíðunni? Hvaða krækjur (e. links) eru þar fyrir hendi? Hvernig er fjallað um efnið? Er umfjöllunin yfirborðskennd eða ítarleg, málefnaleg eða hlutdræg? Er vefsíðan vel skrifuð? Er titillinn lýsandi fyrir efnið? Hefur síðan hlotið viðurkenningar? Er augljóst hver kostar síðuna? Er síðan áróður eða auglýsingar dulbúin sem upplýsingasíða? Er getið þeirra heimilda sem stuðst er við þannig að auðvelt sé að finna þær?

Útgáfa og uppfærsla:
Hvenær var vefsíðan gerð? Hvenær var hún síðast uppfærð? Ef dagsetning er ekki á síðunni má stundum sjá síðan hvenær upplýsingarnar eru með því að smella upp krækjum. Ef þær virka ekki eða hafa verið fluttar (e. blind links) er líklegt að langt sé síðan uppfærsla átti sér stað. Hversu nýjar upplýsingarnar eru skiptir mismiklu máli eftir því hvort viðfangsefnið er sagnfræðilegt eða samtímalegt. Með tölvupósti til höfundar má senda fyrirspurn og sannreyna frá hvaða tíma upplýsingarnar eru.

Ábyrgðaraðild:
Hver kostar síðuna, er það þekktur eða óþekktur aðili? Hvar er síðan staðsett? Er hún hjá fyrirtæki á Netinu eða hefur hún eigið lén (e. domain)? Nýtur sá aðili virðingar sem hýsir síðuna? Bylgjan (~) kemur yfirleitt fram í heimasíðum einstaklinga og eru slíkar síður oft mjög misjafnar að gæðum. 

Hönnun og skipulagning efnis:
Er skipulagning og flokkun efnis löguð að miðlinum sem slíkum, til dæmis með stiklutexta (e. hypertext) og krækjum (e. link)? Er auðvelt að ferðast um síðuna? Er leitarvél innbyggð í síðuna? Hvernig tengist myndefnið innihaldinu, veitir það viðbótarupplýsingar eða er myndefnið aðeins til skrauts? Hversu fljótt kemur efnið upp á skjáinn? Er myndrænn bakgrunnur á kostnað hraðans? Æskilegt er að hægt sé að sleppa því að keyra upp grafík vefsíðu til að flýta fyrir skoðun hennar. Eru sett einhver skilyrði fyrir notkun síðunnar, svo sem skráning persónupplýsinga? Þarf að nota einhvern útbúnað annan en vefskoðarann?

Niðurstaða:
Stenst umrædd vefsíða kröfur sem heimild? Er hún yfirleitt þess virði að setja hana á heimildalistann?

Ítarlegur gátlisti (word)