Žś ert hér > upplysing.is > Um felagiš > Sišareglur

Sišareglur 

Sišareglur žessar gilda fyrir žį félagsmenn ķ Upplżsingu – Félagi bókasafns- og upplżsingafręša sem gengiš hafa ķ félagiš sbr. a liš 3. gr. laga félagsins. Hér er įtt viš bókasafns- og upplżsingafręšinga įsamt žeim sem starfa į almenningsbókasöfnum rannsóknarbókasöfnum, sérfręšibókasöfnum, skólabókasöfnum og öšrum žeim stofnunum og fyrirtękjum sem vinna aš upplżsingamišlun

 

Sišareglur fagstéttar eru lżsing į skyldum stéttarinnar. Helsti tilgangur žeirra er aš skilgreina hlutverk fagmannsins ķ samfélaginu og skyldur hans viš žį sem njóta žjónustu hans. Žęr aušvelda honum aš gegna störfum sķnum allt frį upphafi starfsferils og aš gera sér grein fyrir žeim sišferšilegu kröfum sem gera mį til hans. Sišareglur ęttu aš auka viršingu stéttar śt į viš og efla sjįlfsviršingu hennar.

Oft standa félagsmenn frammi fyrir sišferšilegum įlitamįlum og mį nefna sem dęmi innkaup į safnefni og žjónustu viš ólķka samfélagshópa. Sišareglur eiga aš hjįlpa žeim aš greiša śr vandamįlum sem upp koma ķ starfi en žęr leysa žó engan undan persónulegri įbyrgš. Sišareglur fagstétta verša ętķš aš vera ķ samręmi viš almennar sišareglur sem gilda ķ samfélaginu.

Félagsmenn teljast ein fagstétt žótt starfsvettvangur žeirra sé mismunandi. Ljóst er aš mikill munur er t.d. į žvķ aš starfa viš žjónustu sjśklinga į sjśkrahśsi og gagna­stjórnun ķ fyrirtęki. Žaš sem sameinar ólķk störf er sameiginleg hugmyndafręši. Siša­reglur fagstéttar byggjast į žvķ sem stéttin į sameiginlegt og stušla žannig aš samheldni hennar.

Sišareglur félagsmanna ber ekki aš skoša sem tęmandi lżsingu į góšum starfs­hįttum heldur eiga žęr aš vera žeim hvatning til aš vanda verk sķn og breytni. Félags­mašur hlżtur ętķš aš beita dómgreind sinni ķ samręmi viš ašstęšur.

Sišareglur žessar žurfa aš vera ķ sķfelldri endurskošun ķ samręmi viš faglegar og samfélagslegar breytingar.  

Sišareglur Upplżsingar – Félags bókasafns- og upplżsingafręša

  1. Félagsmanni ber aš greiša fyrir žvķ aš allir geti aflaš sér žekkingar og upplżsinga įn tillits til forms žeirra gagna sem um ręšir, tungumįls eša stašsetningar. Į žann hįtt stušlar hann aš lżšręši, jafnrétti og tjįningarfrelsi ķ alžjóšlegu umhverfi.
  2. Félagsmašur brśar bil milli notanda og žekkingar. Žaš gerir hann meš žvķ aš safna, varšveita, skipuleggja og mišla gögnum į faglegan og markvissan hįtt ķ samręmi viš hlutverk og markmiš žeirrar stofnunar/fyrirtękis sem hann starfar viš.
  3. Félagsmašur žjónar jafnt einstaklingi sem samfélagi meš žvķ aš stušla aš notkun upplżsinga, hvetja til bóklestrar og vekja athygli į žeim auši sem felst ķ menningu žjóšarinnar.
  4. Félagsmanni ber aš rękja starf sitt af vandvirkni og trśmennsku og sżna notanda viršingu įn tillits til aldurs, kyns, kynžįttar, stjórnmįlaskošana, trśar, žjóšernis eša žjóšfélagsstöšu hans.
  5. Félagsmašur skal gęta žagmęlsku um persónulegar upplżsingar, t.d. um lįn, fyrirspurnir og ašra žjónustu. Félagsmašur, sem starfar hjį stofnun/fyrirtęki, mį ekki lįta óviškomandi ķ té upplżsingar, sem leynt eiga aš fara, um starfsemi žess. Žagnarskylda helst aš loknu starfi.
  6. Félagsmanni ber aš benda į mismunandi leišir viš öflun upplżsinga. Greina ber frį žvķ ķ upphafi ef žjónusta hefur kostnaš ķ för meš sér.
  7. Félagsmašur skal kappkosta aš veita įreišanlegar upplżsingar. Honum ber aš leita til eša vķsa į ašra telji hann sig ekki geta leyst verkefni į fullnęgjandi hįtt.
  8. Félagsmanni ber aš auka žekkingu sķna og hęfni. Hann į aš tileinka sér nżjungar ķ bókasafns- og upplżsingafręšum og einnig ķ öšrum greinum sem koma starfi hans til góša.
  9. Félagsmašur stendur vörš um įlit og viršingu stéttar sinnar og leitast viš aš efla hag félagsmanna. Félagsmanni ber aš sżna stéttarsystkinum sķnum trśnaš og viršingu og foršast aš kasta rżrš į störf žeirra meš óįbyrgri gagnrżni. Hann eflir samvinnu innan stéttarinnar, mišlar af žekkingu sinni og tekur žįtt ķ faglegum um­ręšum į mįlefnalegan hįtt.
  10. Félagsmanni ber aš virša sišareglur og séržekkingu annarra stétta.
  11. Störf og įkvaršanir félagsmanns skulu įvallt byggjast į faglegu mati.
  12. Félagsmašur skal vinna heils hugar aš markmišum žeirrar stofnunar/fyrirtękis sem hann starfar viš.
  13. Félagsmašur mį ekki lįta undan žrżstingi einstaklinga eša hagsmunahópa, t.d. varšandi safnkost og žjónustu. Hann skal hvorki nota ašstöšu sķna ķ eiginhags­muna­skyni né til aš reka įróšur.
  14. Brot gegn sišareglum žessum varša įminningu sišanefndar félagsins og ķtrekuš brot geta valdiš brottrekstri śr félaginu.

Skżringar meš sišareglum

Sišareglur fagstétta skiptast oftast ķ frumskyldur, skyldur viš skjólstęšing (notanda), fag­legar skyldur, bróšurlegar skyldur og starfsskyldur. Sišareglur Upplżsingar – Fél­ags bókasafns- og upplżsingafręša eru ekki kaflaskiptar en styšjast žó viš hina hefš­bundnu skiptingu. Segja mį aš röš reglnanna endurspegli aš vissu leyti mikil­vęgi žeirra žvķ frumskyldur og skyldur viš skjólstęšing (notanda) eru mikilvęgastar. Grein­arnar skżra sig aš mestu leyti sjįlfar en hér verša žó gefnar skżringar į fjórum greinum.

5. grein  - Žessari grein er ętlaš aš vernda notandann og tryggja aš persónuleg mįl séu trśn­ašar­mįl. Megininntak greinarinnar er aš žaš sé einkamįl hvers og eins hvaša žjónustu hann fęr, hvaš hann fęr aš lįni og hvaša fyrirspurnir hann ber upp.

Afar mikilvęgt er aš sjį til žess aš persónulegar upplżsingar séu vel varšar, hvort sem um er aš ręša upplżsingar ķ tölvukerfum eša öšrum kerfum, og aš tengsl milli śtlįna og einstaklinga rofni eins fljótt og aušiš er.

Mörg söfn eru ekki opin almenningi alla jafna og mį kalla žau vinnustašasöfn eša starfsmannasöfn. Segja mį aš sś žjónusta, sem veitt er ķ slķkum söfnum ķ skólum, fyrir­tękjum og stofnunum, sé tępast persónuleg ķ žeim skilningi aš notendur eru oftast aš afla sér gagna og upplżsinga vegna nįms eša vinnu. Fólk veit aš hverju sam­starfsmašurinn/skólafélaginn er aš vinna og oft er um hópvinnu aš ręša eša margir aš vinna aš sams konar verkefni. Innan slķkra safna er žvķ sjaldan žörf į trśnaši. Śt­lįn og önnur žjónusta, sem veitt er ķ žessum söfnum, fer fram fyrir opnum tjöldum og er ekki neitt viš žaš aš athuga enda er öllum, sem hlut eiga aš mįli, žaš fullljóst. Félags­mašur, sem starfar viš slķkt safn, veršur žó aš vera mešvitašur um aš žjónusta geti veriš trśnašarmįl og ber honum žį aš bregšast viš žvķ į višeigandi hįtt.

Félagsmašur, sem vinnur hjį fyrirtękjum eša stofnunum (sem verktaki), veršur oft margs vķsari um viškvęm innri mįl. Oft er félagsmanni ekki gert aš undirrita žagnareiš eins og ętlast er til af föstum starfsmönnum. Félagsmašur getur jafnvel unniš (sem verktaki) hjį samkeppnisašilum. Afar mikilvęgt er aš žeir, sem rįša félags­mann ķ vinnu, t.d. ķ skamman tķma, geti treyst žagnarskyldu hans.

6. grein - Oft er matsatriši hvaša leišir henta notanda best og hvaš telst fullnęgjandi žjónusta. Notandi veršur aš meta slķkt sjįlfur en žaš er hlutverk félagsmannsins aš benda į leiširnar. Dęmi um slķkt er t.d. aš benda notanda į önnur söfn eša stofnanir sem gętu leyst śr fyrirspurn. Einnig lętur félagsmašur notanda eftir aš meta t.d. hvort upp­lżsingar sem fįst endurgjaldslaust eru fullnęgjandi eša hvort hann vill fį ķtarlegri upp­lżsingar gegn gjaldi.

13. grein - Hér er įtt viš hvers konar óešlilegan žrżsting sem ekkert į skylt viš įbendingar, óskir eša tillögur til bóta.

14. grein -Sišanefnd heyrir undir stjórnunarsviš Upplżsingar samkvęmt samžykktu skipuriti ķ sam­ręmi viš 4. gr. laga félagsins. Ķ nefndinni sitja tveir félagsmenn (og einn til vara) kosnir į ašalfundi til žriggja įra ķ senn og einn fulltrśi tilnefndur af Sišfręšistofnun Hįskóla Ķslands. Nefndin skiptir meš sér verkum og starfar eftir sišareglum félagsins og starfsreglum nefndarinnar sem hlotiš hafa samžykki ašalfundar félagsins.  

Starfsreglur sišanefndar Upplżsingar

Sišanefnd śrskuršar um kęrur sem henni berast um brot į sišareglum Upplżsingar – Félags bókasafns- og upplżsingafręša.

Formašur kallar saman fundi nefndarinnar. Halda skal gjöršabók.

Kęra til siša­nefndar skal vera skrifleg og berast skrifstofu félagsins. Hver sem er getur skotiš mįlum til sišanefndar. Félagsmašur, sem kęrir til siša­nefnd­ar, žarf aš hafa skriflegan stušning a.m.k. tveggja félagsmanna žar sem męlst er til aš kęran verši tekin til mešferšar.

Sišanefnd kannar hvort einhver nefndarmanna sé vanhęfur til aš fjalla um kęru. Skal žį kalla til varamanninn eša fara fram į aš Sišfręšistofnun Hįskóla Ķslands tilnefni annan fulltrśa eftir žvķ sem viš į.

Sišanefnd getur vķsaš kęru frį, t.d. ef kęrandi uppfyllir ekki žęr kröfur sem geršar eru varšandi skriflegan stušning tveggja félagsmanna, kęruefniš er ekki skżrt af­markaš eša mįlskjöl vantar. Žį getur sišanefnd vķsaš kęru frį ef ljóst er aš kęruefni fellur ekki undir sišareglur félagsins. Sišanefnd ber aš greina kęranda frį žvķ innan fjögurra vikna hvort kęra verši tekin til meš­feršar eša vķsaš frį. Ef kęra er tekin til meš­feršar skal mótašila tilkynnt sam­tķmis um žaš og mįlsašilum jafnframt tilkynnt um hver mįlsmešferšin verši.

Mįlsašilar eiga rétt į aš gera grein fyrir mįli sķnu og skal bjóša žeim aš koma fyrir nefndina. Mįlsašila er heimilt aš senda fulltrśa fyrir sig. Sišanefnd įkvešur hverjir ašrir skulu koma fyrir nefndina og getur sjįlf aflaš sér upp­lżsinga. Mįlsašilum skulu kynntar slķkar utanaškomandi upplżsingar įšur en śrskuršur er kvešinn upp. Kęrandi mį draga kęru sķna til baka hvenęr sem er įšur en sišanefnd kvešur upp śrskurš sinn.

Sišanefnd kvešur upp rökstuddan, skriflegan śrskurš og birtir mįlsašilum. Einnig er śr­skuršur sišanefndar birtur į heimasķšu Upplżsingar, www.upplysing.is. [Breytt janśar 2008. Vefstj.] Telji nefndin aš um brot į sišareglum sé aš ręša skal tilgreina viškomandi grein eša greinar. Sišanefnd ritar fullskipuš undir śrskurš. Sérįlit skal birta meš śrskurši meiri­hlutans. Sišanefnd nafngreinir ekki ašila mįls ķ śrskurši sķnum. Sišanefnd birtir jafn­framt viškomandi félagsmanni įminningu sé um žaš aš ręša skv. 14. grein siša­reglnanna. Formašur siša­nefndar kynnir stjórn félagsins śrskuršinn innan viku.

Sišanefnd fer meš gögn mįla, önnur en kęru og śrskurš nefndarinnar, sem trśnašar­mįl og fjallar ekki um einstök mįl opinberlega.

Sišareglurnar voru samžykktar samhljóša į ašalfundi Upplżsingar 15. maķ 2001. Geršar voru lķtilshįttar breytingar į žeim ķ maķ 2007.

Sišareglur Upplżsingar į pdf-skjali


Til baka