Kennsluvefur í upplýsingalæsi

Kafli 3
Gagnasöfn
 

Forsíða

 

Kafli

Leišsögn um bókasöfn Netiš sem heimild
Hvar er upplżsingar aš finna? Trśveršugleiki heimilda
Gagnasöfn Höfundaréttur og sišfręši
Heimildavinna og ritgerðasmíð Upplýsingalæsi
 
Kafli 3
1. Gagnasöfn
2. Uppbygging gagnasafna
3. Leit í gagnasöfnum skref fyrir skref
 

1. Gagnasöfn 

2. Uppbygging gagnasafna

3. Leit í gagnasöfnum - skref fyrir skref

 

1. Gagnasöfn

Gagnasöfn eru skilgreind sem safn upplżsinga um tiltekiš efni sem er geymt skipulega į rafręnan hįtt, rašaš nišur eftir vissum reglum og er hęft til leitar. Flest gagnasöfn byggjast į śtgefnum bóka- eša tķmaritaskrįm. Sķfellt fleiri gagnasöfn eru meš tķmaritsgreinar og bękur ķ fullri lengd.

Gagnasöfn eru gerš af starfsmönnum bókasafna, stofnana, og/eša fyrirtękja. Žau eru mismunandi hvaš varšar innihald, uppbyggingu, efnissviš og leitarašferšir. Viš fyrstu sżn getur žetta veriš ruglandi en leitarašferšir eru svipašar ķ flestum gagnasöfnum. Til eru fyrirtęki sem halda utan um gagnasöfn og setja žau upp meš sameiginlegum leitarašferšum žannig aš hęgt sé aš leita ķ mörgum mismunandi gagnasöfnum ķ einu. Žetta aušveldar leitina mjög, sjį t.d. ProQuest.

Stęrsta safn erlendra gagnasafna į Ķslandi er ašgengilegt um vefinn Hvar.is. Hvar.is veitir ašgang aš fjölmörgum rafręnum gagnasöfnum, tķmaritum og alfręšisöfnum. Hann er opinn öllum žeim sem eru nettengdir į Ķslandi. Žar er aš finna upplżsingar į sviši vķsinda, menningar og lista og raunar um allt milli himins og jaršar.

Ķsland er eina landiš ķ heiminum sem samiš hefur viš eigendur gagnasafna og rafręnna tķmarita um landsašgang aš efni žeirra. Kostnašurinn viš landsašgang skiptist į bókasöfn og żmsar stofnanir landsins įsamt styrk frį menntamįlarįšuneyti.

Greinasafn Morgunblašsins er eina ķslenska gagnasafniš į Hvar.is. Greinasafniš er tvķžętt. Annars vegar er Morgunblašiš ljósmyndaš frį įrinu 1913 til október įriš 2000. Til aš geta skošaš blašiš veršur aš hlaša nišur forritinu DjVu.
Hins vegar er ašgangur aš Greinasafni Morgunblašsins frį įrinu 1987 til samtķmans aš undanskildum sķšustu žremur įrum hverju sinni. Nżjustu greinarnar eru einnig į vefnum en til žess aš sjį žęr ķ fullri lengd žarf aš greiša fyrir eša gerast įskrifandi.

Margir framhaldsskólar kaupa įskrift aš sķšustu žremur įrunum žannig aš hęgt er aš leita ķ öllu Gagnasafni Morgunblašsins ķ tölvum skólanna (ekki śr heimatölvum).

Britannica Online (Academic edition) byggir į alfręširitinu Encyclopędia Britannica sem įšur var gefiš śt ķ bókarformi og er elsta og virtasta alfręšisafn ķ heimi. Žvķ er ritstżrt af sérfręšingum į öllum fręšasvišum og uppfęrt reglulega. Flestum greinanna fylgja myndir og sumum kort og myndefni. Einnig er žar vķsaš ķ yfir 300.000 vefsķšur valdar og metnar af ritstjórum Encyclopędia Britannica. Žar er einnig aš finna enska oršabók Merriam-Webster.

Britannica Online (School edition) er einfaldašri śtgįfa sem ętluš er fyrir mismunandi skólastig įsamt kennsluefni.   

Grove Art er eina tęmandi alfręšisafniš um listir frį forsögulegum tķma til okkar daga.

Grove Music & Opera eru višurkennd grundvallarrit um tónlist og tónlistarmenn fyrir fręšimenn og almenning.

EBSCO Host inniheldur tķmarita- og gagnasöfnin Academic Search Premier, Business Source Premier, Master File Premier og Regional Business News. Vķsaš ķ heildartexta (e. fulltext) fjölda tķmarita į nęr öllum fręšasvišum og er stór hluti žeirra ritrżndur. Leišbeiningar og annaš stušningsefni um gagnasafniš.

ProQuest 5000 samanstendur af 20 gagnasöfnum į sviši mennta- og menningarmįla, heilbrigšismįla, tękni, fjarskipta, tölvufręši, trśarbragša og višskipta. Ķ ProQuest er aš finna heildartexta śr 3500 tķmaritum en śtdrętti og tilvķsanir ķ fjölda tķmarita. Leitarleišbeiningar į ķslensku.

Web of Science er tilvķsanasafn į sviši raunvķsinda, félagsvķsinda, hugvķsinda og lista. Žaš samanstendur af Science Citation Index Expanded, Social Science Citation Index og Arts & Humanities Citation Index. Žar er vķsaš ķ efni um 8700 helstu fręširita, einkum į ensku, sem gefin eru śt ķ heiminum. Ašeins eru birtir śtdręttir śr greinum en ekki greinar ķ heild. Hęgt er aš leita heimilda eftir efni, höfundum og sjį hvar og hverjir hafa vitnaš ķ tilteknar greinar eša höfunda. Aš lokinni leit ķ WoS veršur aš aftengja (e. logoff) til žess aš hleypa öšrum aš. Leitarleišbeiningar į ķslensku.

Ovid veitir ašgang aš fjölmörgum gagnasöfnum į sviši lęknisfręši og heilbrigšisvķsinda. Žar į mešal er MEDLINE sem er eitt stęrsta gagnasafn ķ lęknisfręši og skyldum greinum og CINAHL sem er eitt stęrsta gagnasafni ķ hjśkrunarfręši. Leišbeiningar.

Science Direct inniheldur um 1800 tķmaritatitla frį Elsevier Science, Academic Press og fjölda annarra śtgefanda. Žau eru einkum į sviši vķsinda og tękni, en žó eru nokkur um listirog hugvķsindi.

SpringerLink inniheldur tķmarit frį Springer Verlag (500 titlar) į sviši tękni, vķsinda og lęknisfręši.

Synergy inniheldur tķmarit frį Blackwell og Munksgaard (680 titlar). Google leitarvélin hefur ašgang aš tķmaritsgreinunum į vef Synergy.

Til aš fletta upp tķmaritum og leita aš efni žeirra er notuš žjónusta TDNet žar sem settir hafa veriš upp sameiginlegir tķmaritalistar frį Blackwell, Elsevier, Karger, Kluwer, Springer og ProQuest 5000. Žar er hęgt aš fletta ķ stafrófsröšušum lista yfir tķmarit eša leita aš įkvešnu tķmariti. Hęgt er aš sjį hvort greinar ķ tķmaritinu eru meš fullum texta. Einnig er hęgt aš fį efnisyfirlit įkvešinna tķmaritshefta eša leita aš tķmaritsgreinum um įkvešiš efni. Leišbeiningar um leit aš tķmaritum.   

 

 

Fyrri síða Upp Næsta síða

Íslensk útgáfa:
Ásdís H. Hafstað
Bára Stefánsdóttir
Nanna Lind
Þórdís T. Þórarinsdóttir
Þórunn Snorradóttir
Styrktaraðilar: Menntamálaráðuneytið
© Biblioteksguiden för studerande og íslenskir höfundar 2004
Síðast uppfært 6. mars 2012
Um vefinn